أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
329
قانون ( فارسى )
بطور كلى ادرار فراوان دليل بر آنست كه خلطها زيادند و طبيعت در پخته گردانيدن آنها مىكوشد . اگر ادرار غليظ ، درد زيتى داشته باشد دليل بر وجود سنگ ( سنگ مثانه ) است . ادرار غليظ را كه از تركيدن ورمها خبر مىدهد بايد از « آميزه » آن و يا از روى « علائم ما سبق » بشناسيم . منظور از اصطلاح « آميزه » آنست كه ادرار غليظ در هنگام دفع ، چرك و جرمهاى رقيق سفيد يا سرخ و يا سپوس مانند و غير آن را بهمراه دارد و از روى آن تشخيص مىدهيم كه نشانههائى از ورمها در آن وجود دارد . منظور ما از « علائم ما سبق » همان است كه سابقا بعنوان علائم ورم درونى ، زخم مثانه و كليه و كبد و اطراف سينه بيان كردهايم و گوئيم هرگاه اين علائم ديده شدند نشانهء وجود ورم درونى مىباشند . اگر ادرار شبيه خونابه باشد و بعدا غليظ شود معلوم مىشود كه قرحهاى در كوژى كبد وجود دارد . اگر قبل از دفع مدفوع چنين خونابهاى بيرون ريزد معلوم مىشود كه در بخش مقعر كبد ورم وجود دارد . هرگاه بعد از ادرار غليظ ، تنگى نفس ، سرفهء خشك و درد تيركش ( ناخس ) در اندامهاى سينه روى دهد معلوم مىشود كه ذات الجنب تركيده است و از طرف شريان بزرگ دفع شده است . اگر چرك و شوخى كه با ادرار است پخته باشد مطلوب است . هرگاه ادرار غليظ به سياهى زند و طرف چپ بيمار درد كند نشانهء وجود زخم در طحال است . و اين مقايسه را داشته باش . اگر درد در بالاى ناف و در قسمتهاى فوقانى شكم باشد ، زخم مربوط به معده و غالبا مربوط به كبد و مجارى ادرارى است . ادرار انسان تندرست در موقعى كه ورزش را ترك مىكند و از جنبش دورى مىجويد ، همانند چرك سفيد و چرك آميخته به خون است . اين حالت براى او خوب است ، زيرا تنش را مىپالايد و فروهشتگى ناشى از ترك ورزش را كه بوى دست داده است از بين مىبرد . ادرار غليظ گاهى نشانهء آن است كه ورمى در كبد بوده است كه بند آمدنى ايجاد كرده است و بعدا دهن باز كرده و مادهاى كه در آن وجود داشته است بخارج دفع گرديده است . اما اگر ورم كبد مىتركيد چرك و شوخ همراه ادرار مىبود . تيرگى رنگ ادرار : ادرار تيره غالبا نشانهء از بين رفتن نيرو است و اگر نيرو از بين رفت سرما چيره